2 สล่าสุดท้ายชุมชนช่างหล่อยังสืบสานงานศิลปะปั้นพระแบบโบราณล้านนา

Share This:

ช่างปั้นหล่อพระโบราณล้านนาสืบทอดมาหลายร้อยปี ก่อนถูกย้ายออกจากเมืองเชียงใหม่สมัยพระเจ้ากาวิละเป็นชุมชนสกุลช่างล้านนา ช่างปั้น ช่างหล่อ ช่างเครื่องเงิน และเครื่องเขิน คงเหลือช่างปั้นพระ รุ่นสุดท้ายเหลือ 2 คนของชุมชนช่างหล่อ ยังสืบสานงานศิลปะปั้นพระแบบโบราณล้านนายึดแบบจากรุ่นสู่รุ่นมากว่า 5 รุ่น ตั้งแต่เจ้ากาวิละย้ายมาตั้งนอกเมืองเป็นชุมชนช่างทุกหมู่ของล้านนา มีชื่อถนนช่างหล่อ ใกล้ย่านวัวลาย แต่ปัจจุบันที่ไร้คนสืบทอด
mvi_5114-mov_000000804
ผู้สื่อข่าวพาไปชุมชนช่างหล่อ บนนถนนช่างหล่อ คูเมืองด้านนอกระหว่างประตูเชียงใหม่และประตูสวนปรุง ตำบลหายยา อำเภอเมืองเชียงใหม่ ซึ่งเป็นช่างปั้นพระหล่อพระโบราณของล้านนา ที่สืบทอดกันมาหลายร้อยปี ก่อนจะถูกย้ายจากตัวเมืองออกมาสมัยพระเจ้ากาวิละ 200 กว่าปี นำมาเป็นชุมชนช่างล้านนาทั้งหมดให้อยุ่รวมกันเป็นชุมชนใหญ่ ของช่างปั้น ช่างหล่อ ช่างเครื่องเงิน และเครื่องเขิน ก็จะเรีกแตกต่างกันช่างหล่อ ก็ใช้เป็นชื่อถนนช่างหล่อ มาจนถึงปัจจุบัน ใกล้เคียงวัวลาย เครื่องเงินและเครื่องเขิน แต่กลายเวลาได้ผ่านมาจากรุ่นสู่รุ่นที่สืบค้นไม่ได้ว่าช่างปั้นพระหล่อพระแบบล้านนามีอายุมาเท่าไรแต่ปัจจับันที่จำได้เป็นรุ่นที่ 5 ของช่าง (ภาษษกลาง) หรือ สล่า (ภาษาเหนือ ) สล่าอี๊ด หรือ นายชัยรัตน์ แก้วดวงแสง อายุ 59 ปี ช่างปั้นพระแบบโบราณสองคนสุดท้ายกับหลาน ที่ยังยึดอาชีพการปั้นพระแบบโบราณไว้ในปัจจุบัน
mvi_5086-mov_000007129
-สล่าอี๊ด กล่าวว่าการปั้นพระของตนยังยึดตามแบบโบราณที่ขึ้นรูปพระด้วยการปั้นด้วยดินเหนียวและแกลบ นำมาขึ้นรูปตามแบบของผู้ว่าจ้าง ซึ่งได้รับความนิยมของวัดตามภาคเหนือในการปั้นและหล่อพระแบบโบราณ โดยเฉพาะเซียนพระจะชื่นชอบพระลักษณะแบบนี้มาก ส่วนดินเหนียวมาจากบ้านเหมืองกุง อำเภอหางดง ที่เป็นดินเหนียวแบบปั้นพระและปั้นหม้อ ส่วนแกลบเหลืองซื้อตามโรงสีรอบตัวเมือง ซึ่งตอนนี้มีเหลือตนเองกับหลานเท่านั้นที่ยีงยึดอาชีพนี้ เพราะต้องใช้ฝีมือ ความอดทนต่อการทำงานแต่ละชิ้นให้ได้พระตามที่สั่ง ก็นับว่าเหลือ 2 คนสุดท้ายของช่างล้านนาปั้นพระแบบนี้ที่อยู่อยู่ในชุมชนแห่งนี้ ส่วนที่เหลือก็แยกย้ายล้มหายตายจากไป ส่วนจะนับอายุสืบทอดกันมากว่า 300 -400 ปี แต่ที่ระบุได้ตั้งแต่รุ่นทวดของทวดย้ายจากเมืองมาตั้งแห่งนี้สมัยพระเจ้ากาวิละ ส่วนก่อนหน้านี้ไม่สามารถจำได้ ในปัจจุบันไม่มีผู้สืบทอดต่อ เพราะลูกหลานอื่นๆก็ไม่ชอบไปทำงานด้านอื่นๆ เพราะการปั้นพระแบบนี้ต้องใช้เวลาความอดทด จะผิดจากการหล่อพระของภาคกลางที่ใช้แบบพิมพ์เป็นอุตสาหกรรม ของตนยังเป็นแบบครอบครัวอยู่ แต่ก็ได้รับความนิยมมีงานเข้าไม่ขาดสาย รายได้เริ่มตั้งแต่หน้าตัก 5 นิ้ว 5 พันบาท ไปจนถึงหลักแสนบาทก็ขึ้นอยู่ชิ้นงานของพระ พระที่นิยมากเป็นแบบล้านนา พระสิงห์ 1 2และ 3 ที่นิยมนำมาให้ปั้นหล่อในปัจจุบัน เพราะแต่ละชิ้นต้องใช้เวลา ความปราณีต ความอดทนให้ได้ชิ้นงานออกตามศิลปล้านนา แต่การปั้นดินก็ต้องยอมรับว่ารูปแบบบางอยางอาจจะผิดแปลกไปบางไม่เหมือนแบบขึ้นรูปในปัจจุบัน แต่จะมีเสน่ห์ที่แต่ละชิ้นงานจะคงเอกลัษณ์ทำให้เป็นที่นิยมของเซียนพระ

อย่างไรก็ตามการเป็นสล่าของตนก็มีนักศึกษาตามมหาวิทยาลัยต่างๆ ให้ความสนใจเข้าศึกษาดูงานขั้นตอนการทำต่างๆ แต่ไม่มีผู้ยึดเอาเป็นอาชีพส่วนผู้ที่สนใจและต้องมีใจรักกับการปั้นพระแบบดบราณล้านนา จริงๆ ถึงจะสามารถยึดเป็นอาชีพได้ ทำให้ในปัจจุบันงานแบบนี้หลังจากหมดยุคของตนไปแล้วก็หมดหายไปงานสล่า หรือง่านชั้นปั้นพระโบราณล้านนา ส่วนผู้สนใจจริงๆ ก็ยินดีถ่ายทอดภูมิปัญหางานปั้นพระโบราณแบบล้านนนา

Comments

comments