เชียงใหม่ พิธีเลี้ยงดงผีปู่แสะและย่าแสะสืบสานประเพณีแบบNew Normal

Share This:

เชียงใหม่ พิธีเลี้ยงดงผีปู่แสะและย่าแสะสืบสานประเพณีแบบNew Normal เกิดอัศจรรย์ผ้าบถโบกสบัดอย่างแรงโดยไม่มีลมพัด ปีนี้มีเพียงบุคคนลสำคัญและผู้ประกอบพิธีเข้าร่วมตามประเพณีที่สืบทอดต่อกันมาปฏิบัติกันมานานร่วมร้อยปีติดต่อกันมาแล้ว เพราะเป็นความเชื่อถือว่าหากผู้ใดได้เข้าร่วมพิธีแล้วจะรอดพ้นจากภัยพิบัติทั้งปวง ไม่ป่วย ไม่เจ็บ ไม่ไข้นอกจากตัวเองจะมีความสุขในชีวิตแล้วชุมชนที่ตั้งอยู่

วันนี้ 4 มิถุนายน 2563 นายธนวัฒน์ ยอดใจนายกเทศมนตรีเมืองแม่เหียะ เป็นประธานการประกอบพิธีพิธีเลี้ยงดงผีปู่แสะและย่าแสะ บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติ ดอยสุเทพ-ปุย ที่ 4เชิงดอยคำด้านทิศตะวันตก หมู่ 3 บ้านป่าจี้ ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ในปีนี้มีวิกฤตไวรัสโควิด-19 เกิดขึ้นทำให้การประกอบพิธีกรรมแตกต่างไปจากทุกปีที่สืบทอดกันมาเป็นร้อยปี ไม่มีชาวบ้านใน ตำบลแม่เหียะ และชาวเชียงใหม่ ที่มีความเชื่อเข้าร่วม แต่ในปีนี้จะมีเพียงบุคคลสำคัญในพื้นที่และผู้ประกอบพิธีเท่านั้น เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของเชื่อไวรัสโควิด 19 ซึ่งเป็นการประกอบพิธีเพื่อสืบสานประเพณี แบบNew Normal สวมหน้ากากอนามัย เว้นระยะห่าง ไม่อยู่ร่วมกัน เน้นล้างมือของผู้มาร่วมงานในครั้งนี้

ตามปกติพิธีเลี้ยงดงปู่แสะย่าแสะก่อนพิธีจะเริ่มขึ้นมีการเตรียมจัดหาร่างทรง และ กระบือดำหรือควาย และจัดซื้อข้าวของบางส่วนสำหรับใช้ในการประกอบพิธีกรรมใน “ประเพณีเลี้ยงดง”ซึ่งเป็นประเพณีที่ชาวบ้านต้องฆ่าควายเพื่อถวายให้ผียักษ์ 2 ตน คือ ผีปู่แสะ และย่าแสะ เพราะเชื่อกันว่าเป็นผู้ปกป้องคุ้มครองชาวบ้านให้อยู่ดีกินดี ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาล หากปีไหนไม่ฆ่าควายเซ่นผี เชื่อว่า จะทำให้เกิด โรคระบาดและเกิด ทุกข์ภัย ขึ้นได้ โดยได้จัดหากระบือดำหรือควาย ที่จะนำมาฆ่าถวายผีดง (ผีปู่แสะย่าแสะ)มาเตรียมไว้ก่อนจากนั้นก็ต้องนำมาเลี้ยงดูให้อิ่มหนำสำราญก่อนการเข้าพิธีส่วนของเซ่นและเครื่องบูชาอื่น ๆ ก็มีผลไม้ต่าง ๆ สุราเป็นต้น แต่ในปีนี้มีการกราบไหว้มีขบวนเชิญ เครื่องเซ่นไหว้ ไปกราบสักการะหอจำนวน 12 หอ และรูปปั้น ปู่แสะย่าแสะ แต่เกิดอัศจรรย์ขึ้นมาช่วงประกอบพิธีแล้วเสร็จ ผ้าบถ เริ่มแกว่งอย่างแรง ทั้งๆที่ไม่มีลมพัดเลย

โดยขั้นตอนของพิธีเริ่มจากการนำ ควายดำตัวผู้ที่มีลักษณะเขายาวเท่าหู จะถูกพามาเชือดที่บริเวณลานโล่ง ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า “ดง” จากนั้นจะมีการ แห่ผ้าบด ผ้าซึ่งเป็นภาพของพระพุทธเจ้าปางห้ามญาติ อายุเก่าแก่ประมาณ 100 ปีเข้ามาที่ดง เพื่อเป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้า จากนั้นจะมีผู้เฒ่าผู้แก่เชิญวิญญาณผีปู่แสะย่าแสะ และเหล่าบรรดา ลูก ๆ อีก 32 ตนมาเข้าร่างทรงเพื่อให้มารับสิ่งของเครื่องเซ่นที่ลูกหลานเตรียมไว้ในพิธี ซึ่งไม่เปิดเผยชื่อสลับกับเสียงพระสวดเมื่อผีปู่แสะและผีย่าแสะเข้าร่างทรงพร้อมด้วยบริวารแล้ว ผีทั้งหมดก็จะมากินเครื่องเซ่นที่เตรียมไว้โดยเฉพาะ เนื้อควาย และ เลือดสดของควายที่เชือดกลางพิธีมากัดกินอย่างอร่อยท่ามกลางสายตาผู้มาร่วมงานในพิธีนับร้อยคน รวมของเซ่นอื่น ๆ อีกหลายอย่างในคราวเดียวกันด้วย ร่างทรงจะกินจนอิ่มแล้วจะออกจากร่างไปถือว่าเป็นเสร็จพิธี

พิธีเลี้ยงดงปู่แสะย่าแสะนี้ ปฏิบัติกันมานานร่วมร้อยปีติดต่อกันมาแล้ว เพราะเป็นความเชื่อถือว่าหากผู้ใดได้เข้าร่วมพิธีแล้วจะรอดพ้นจากภัยพิบัติทั้งปวง ไม่ป่วย ไม่เจ็บ ไม่ไข้ นอกจากตัวเองจะมีความสุขในชีวิตแล้วชุมชนที่ตั้งอยู่โดยรอบจะมีความสงบสุขไปด้วยไม่มีภัยพิบัติหรือโรคระบาดเพราะได้เลี้ยงหรือให้ทานกับผีปู่แสะย่าแสะซึ่งเป็นผียักษ์ที่ปกปักรักษาพื้นที่แห่งนี้อยู่ทั้งหมดเป็นความเชื่อของชาวบ้านในชุมชนจึงมีพิธีนี้ทำสืบต่อกันมานานร่วมร้อยกว่าปี


ศิระ วีรตันตยาภรณ์ /เชียงใหม่
091-91919690919191998

Comments

comments